Cukrzyca- niezakaźna epidemia. Światowy Dzień Cukrzycy.

POSTED BY emila | Lis, 14, 2016 |

wdd-logo-date-polish_500pxOd 1991 dnia 14 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy ustanowiony przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (International Diabetes Federation – IDF oraz Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization – WHO). Cukrzyca jest obecnie określana jako pierwsza niezakaźna epidemia na świecie. Według najnowszych prognoz WHO do 2030 roku będzie ona 7. z najczęstszych przyczyn zgonów. W Polsce choruje na cukrzycę ok 3 mln ludzi, z czego prawie połowa ma cukrzycę niezdiagnozowaną.

Co to jest cukrzyca?

Cukrzyca jest grupą chorób i zaburzeń metabolicznych, charakteryzujących się stałą hiperglikemią na czczo, między posiłkami lub po posiłkach, której przyczyną jest upośledzone wydzielanie insuliny przez komórki B wysp trzustkowych (niedobór insuliny) lub zaburzona reakcja na insulinę komórek, tkanek i narządów (insulinooporność).

Cukrzyca występuję pod różnymi postaciami i dzieli się na kilka typów, w zależności od przyczyn jej występowania:

  • cukrzyca typu 1 – jest chorobą autoimmunologiczną, co oznacza że przyczyną choroby jest uszkodzenie komórek trzustki przez własny układ odpornościowy. Powodem takie stanu rzeczy są głównie predyspozycje genetyczne, ale również infekcje wirusowe i czynniki cywilizacyjne.
  • Cukrzyca typu 2 – pojawia się głównie ze względu na nieprawidłowy styl życia i dietę. Główne czynniki ryzyka tego cukrzycy tego typu to otyłość, brak ruchu, dieta bogata w produkty przetworzone, tłuszcze, cukier rafinowany.
  • Cukrzyca ciążowa – spowodowana j
    est zmianami w gospodarce hormonalnej w trakcie ciąży. Hormony wydzielane przez łożysko powodują insulinooporność, zaburzenia wydzielania insuliny i glukozy przez wątroby.
  • Cukrzyca MODY (monogeniczna) – przyczyną tego typu cukrzycy jest uszkodzenie pojedynczego genu,który odpowiada za produkcję lub wydzielanie insuliny w organizmie.

LECZENIE ŻYWIENIOWE, ODPOWIEDNIA DIETA W CUKRZYCY:

Terapia żywieniowa jest konieczna zarówno w przypadku świeżo rozpoznanej cukrzycy, jak i wieloletniej niezależnie od jej rodzaju i stadium zaawansowania. Może być stosowana jako jedyny sposób leczenia w łagodnych zaburzeniach gospodarki węglowodanowej lub jako leczenie uzupełniające razem z przyjmowaniem leków doustnych lub insuliny. Właściwie zbilansowana dieta umożliwia wyrównanie glikemii w surowicy krwi oraz zapobiega powikłaniom tej choroby.

Zasady odżywiania w przypadku cukrzycy:

  • należy spożywać 5 posiłków dziennie w odstępach 3-4 godziny, co pozwoli wyeliminować wahania poziomu glukozy diabetes-777002_640oraz zmniejszy chęć podjadania między posiłkami.
  • Posiłki powinny zawierać węglowodany , skrobię, ważne jest aby produkty zawarte w posiłku miały NISKI INDEKS GLIKEMICZNY. Określa on szybkość zwiększenia stężenia glukozy we krwi po spożyciu produktów w porównaniu ze zwiększeniem, jakie następuje po spożyciu tej samej ilości węglowodanów w postaci czystej glukozy. Wybierając produkty o niskim indeksie glikemicznym- wzrost glukozy jest niższy co jest istotne w przypadku cukrzycy.
  • Dieta powinna zawierać produkty pełnoziarniste (makaron pełnoziarnisty, ryż brązowy, kasze)
  • należy wyeliminować nadmiar tłuszczu w diecie ( szczególnie zwierzęcych- masło, smalec, śmietana), gdyż powodują one wystąpienie otyłości, miażdżycy.
  • Istotną rolę w diecie cukrzyka spełniają warzywa oraz owoce, których powinno być około 5 porcji dziennie ( 3 porcje warzyw, 2 porcje owoców). Są to produkty o wspomnianym niskim indeksie glikemicznym, bogate w błonnik pokarmowy, który wpływa na spowolnienie wchłaniania glukozy w jelitach. Dodatkowo są świetnym źródłem witamin i składników mineralnych.
  • Bezwględnie z diety cukrzyca powinny zniknąć gotowe ciasta, słodycze obfitujące w cukier oraz tłuszcz. Można zamienić je na zdrowsze słodycze np. czekolada gorzka lub przyrządzać samodzielnie słodkości z z dodatkiem ksylitolu (cukier brzozowy) , który nie wpływa na wzrost glukozy i może wystąpić od czasu do czasu w diecie cukrzyka.
  • Nie bez znaczenia jest także obróbka termiczna potraw. W celu wyeliminowania niezdrowego tłuszczu najlepiej wykluczyć lub ograniczyć smażenie i duszenie z tłuszczem, na rzecz gotowania, gotowania na parze, pieczenia lub grillowania bez dodatku tłuszczu.
  • Cukrzycy powinny uważać także na alkohol, jego niewielkie dawki ( jeden drink dziennie dla kobiet, dwa drinki dla mężczyzn) co prawda nie powodują gwałtownych zmian glikemii ani wzrostu stężenia insuliny w przypadku cukrzycy. Jednak zbyt duża ilość może prowadzić do hipoglikemii , a przewlekle nadużywany alkohol powyżej 30-60 g dziennie, powoduje wyraźny wzrost ciśnienia tętniczego, zarówno u kobiet jak i u mężczyzn, co ma istotny wpływ na wystąpienie powikłań narządowych w przebiegu cukrzycy.

Cukrzyca jest dość groźną chorobą, jednak jeśli zdiagnozujemy ją w porę i zmienimy styl swojego życia możemy żyć w dobrej kondycji. Warto więc co jakiś czas przebadać się i sprawdzić poziom cukru we krwi.

Źródła:

  1. Grzymisławski, J. Gawęcki, 2012 „ Żywienie człowieka zdrowego i chorego”

Jarosz M., Bułhak- Jachymczyk B.: Normy żywienia Człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych.

TAGS :

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *